„ყოველთვის უნდა შეგეძლოს თა­ვი­დან დაწყება“, – მითხრა დეი­დამ, როცა გამბედაობა მოვიკრიბე და წა­რსულზე ვკითხე, თუმ­ცა წინასწა­რ ვიცოდი, რომ არა­ფე­რს მიპასუხებდა და მაგრძნობინებდა, უხერხულ მდგომარეობაში მაგდებო. წლები, რომლებიც დე­დასთან ერთად გავატარე, და დეი­დაჩე­მთან ერთად გატარებული დღეები ერთმანეთში გა­დაიხლართა. მიჯნას, გამყოფ ხაზს, ვეღარ ვიხსენებ. ვეღარ ვიხსენებ, როგორ მოვხვდი ქალა­­ქ­იდან სოფელში.
ის კარგად მახსოვს, რომ დეი­დაჩე­მის არ მესმოდა, რადგან ჩე­მთვის უცნობ ენაზე ლაპარაკობდა. ისიც მახსოვს, უცხო მა­მა­კა­ცისთვის, დროდადრო ჩე­მს სანახავად რომ მოდიოდა, მამა უნდა დამეძახებინა. თა­ვი­დან მას მხოლოდ შაბათ-კვირას ვნახულობდი, მერე და მერე კი – იშვიათად, რადგან მან დეი­დაჩე­მის რჩევა გაითვა­ლისწინა და ყველა­ფერი თა­ვი­დან დაიწყო. მე დეი­დაჩე­მთან დავრჩი. მას უხაროდა, რომ უზარმაზარ სახ­ლში მარტო ცხოვრება აღარ მოუწევდა.
– დე­დაშენისთვის საკმარისად კარგი არ ვიყავით, – მითხრა დეი­დამ, – სულ რამ­დე­ნი­მე კვირის იყავი, როცა სოფელი და მამაშენი მიატოვა, თუმ­ცა განქორწინება არ მოინდომა (დეი­დამ დღემ­დე არ იცოდა, რატომ?), ახლა აქ ხარ, ჩე­მთან, და ამით კმაყოფილი უნდა იყო.
ვიცოდი, რომ კმაყოფილი უნდა ვყოფილიყავი.

როცა მარეკი გარდაიცვალა­, სოფელში აღარ ვცხოვრობდი. გარდაცვლილთა ქრონიკაში გამოქვეყნებულ ფოტოზე 50 წლისაა. ასე ზუსტად იმიტომ მახსოვს, რომ ეს მისი ყველა­ზე ლამაზი დაბადების დღის ფოტო იყო და მარეკს სახ­ლში, შესასვლელი კა­რის გვერდით, ვიწრო თაროზე ედო. ჩე­მი ყველა­ზე ლამაზი დაბადების დღე იყოო, ამბობდა თვითონ. Fifty-fifty – წაეწერა ვიღაცას თეთრი რეტუშის კალმით ფოტოს ქვედა კუთხეში. მარეკს თა­ვი­სი სიცოცხლე ასი წლისთვის არ ეყო, თუმ­ცა, ვის შეუძლია იმის თქმა, რამდენი ხნის სიცოცხლე მიეცემა ამქვეყნად. დეი­დაჩე­მი მარეკის სიკვდილამდე გარდაიცვალა­, მას 83 წელი ებოძა. დეი­დას საფლავის მოვლა არავის უხდება. ქვა თავად შეუკვეთა და სიკვდილამდე რამ­დე­ნი­მე წლით ადრე თვითონვე გა­დაიხადა მისი ფული. ვისაც მოუნდება, შეუძლია საფლავზე სანთელი დაანთოს ან თაიგული დადოს, რო­მელსაც მზე გაახმობს და მერე ქარი გაფანტავს. დეი­დამ იცოდა, რომ მე სოფელში აღარ დავბრუნდებოდი.
მართლაც არ დავბრუნებულვარ, არ შემეძლო…

This site is registered on wpml.org as a development site.